Początki Noto sięgają IX wieku p.n.e., kiedy to założona została tu pierwsza osada. W 214 roku p.n.e. miasto zostało zajęte przez Rzymian. Wraz ze schyłkiem Cesarstwa miasto było wielokrotnie najeżdżane i łupione przez Wandalów, Franków i Gotów. W IX wieku Noto dostało się pod panowanie Arabów, a w XI stuleciu przejęli je Normanowie pod wodzą Roberta I.

Najtragiczniejszą datą w historii miasta był rok 1693 kiedy to w skutek trzęsienia ziemi kwitnące wówczas i dobrze prosperujące Noto zostało praktycznie całkowicie zrównane z ziemią. Kolejny wiek to zakrojona na wielką skalę odbudowa i rewitalizacja zniszczonego miasta (jak i całej południowej Sycylii). Sprowadzeni oraz miejscowi wybitni architekci zaprojektowali i odbudowali Noto w nowym barokowym stylu. Pieczołowicie dopracowane wszelkie detale i zdobienia budynków sprawiły, że nowo powstałe miasto stało się dużo bardziej bardziej okazałe niż przed kataklizmem. Późnobarokowe centrum miasta jest wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Noto jest położone w południowo-wschodniej części Sycylii, około 35 km na południe od Syrakuz.

Zdjęcia wykonano w październiku 2025 roku.

Obecnie zabytkowe centrum Noto uchodzi za perłę baroku sycylijskiego. Najciekawsze zabytki miasta to:

Centralnym punktem miasta jest Piazza Municipio. Jego największą ozdobą jest stojąca w centralnej części Duomo (Cattedrale di San Nicolo) pod wezwaniem św. Mikołaja z Myry. Ogromne wrażenie robi piękna frontowa fasada, i prowadzące do świątyni bardzo szerokie schody, a sama katedra zbudowana została na sporym podwyższeniu.

Katedra powstawała wraz z rozpoczęciem odbudowy nowego barokowego miasta. Jej budowę ukończono w 1776 roku. Niestety w 1996 roku doszło do zawalenia się kopuły katedry. Przyczyny tego zdarzenia nie są jednoznaczne. Stało się to prawdopodobnie w wyniku zmian konstrukcyjnych podczas napraw i konserwacji dachu oraz trzęsienia ziemi, które miało miejsce kilka lat wcześniej. Te elementy wpłynęły znacząco na trwałość i możliwości konstrukcji, doprowadzając ostatecznie do zniszczenia. Na szczęście w środku nie było nikogo, więc nikt nie poniósł żadnych obrażeń. W wyniku zawalenia dachu cała nawa główna oraz nawa prawa zostały zniszczone. Po tym wydarzeniu rozpoczęły się prace naprawcze, a otwarcie katedry w Noto nastąpiło w 2007 roku.

Wnętrze kościoła, zaprojektowane w kształcie krzyża łacińskiego, zawiera cenną srebrną arkę z XVI wieku. W lewej nawie można podziwiać dzieła Giuliano da Palazzolo. Przy bocznym wejściu znajduje się Mauzoleum z polichromowanego marmuru, wykonanego przez Giovanniego Di Lorenza. W kościele jest wiele cennych pamiątek jak np. płaskorzeźba z XVI wieku, czy rzeźba z malowanego i złoconego drewna z XVII wieku

  • Fasada katedry

  • Szczyt fasady

  • Elewacja wschodnia

  • Prezbiterium i ołtarz główny

  • Nawa główna

  • Nawa boczna

Naprzeciwko Duomo stoi bardzo charakterystyczny budynek z zawieszonymi przed wejściem flagami. To Palazzo Ducezio – duży budynek administracyjny z symetryczną fasadą z jasnożółtego wapienia. Dolny poziom ma dwadzieścia łuków wspieranych kolumnami jońskimi, a górna kondygnacja zawiera trzynaście prostokątnych okien. Architekt Vincenzo Sinatra rozpoczął budowę w 1746 roku, inspirując się projektami francuskich pałaców z XVII wieku, a zakończył w 1830 roku. Ten długi okres budowy odzwierciedla stopniową odbudowę miasta i rosnące potrzeby komunalne tamtej epoki.

Wewnątrz znajduje się owalna Sala Luster przedstawiająca neoklasyczny fresk z 1826 roku, który ukazuje założenie miasta, ozdobiony złoconym sztukaterią odbijającą światło. Sala jest nadal wykorzystywana dzisiaj na uroczystości oficjalne i przyjęcia. Pałac funkcjonuje jako ratusz, a część jego wnętrza jest otwarta dla odwiedzających, szczególnie Sala Luster z jej dekoracyjnymi elementami.

  • Fasada

Niedaleko od Duomo znajduje się kościół św. Karola. San Carlo al Corso to barokowa budowla z fasadą wykazującą trzy poziomy kolumn w porządkach doryckim, jońskim i korynckim.

Wnętrze zawiera XVIII-wieczne retabule i strop ozdobiony freskami przedstawiającymi sceny religijne. Główny ołtarz pochodzi z wcześniejszego kościoła, który stał przed trzęsieniem ziemi, łącząc historię przed i po zniszczeniu. Malowidła sufitowe Costantino Carasiego pokazują Przemienienie i reprezentują zdolności artystyczne, które powróciły do miasta po katastrofie.

Po niszczycielskim trzęsieniu ziemi w 1693 roku architekt Rosario Gagliardi zaprojektował tę kościół, aby zastąpić poprzedni budynek na tym miejscu. Odbudowa była częścią przebudowy miasta w stylu barokowym po katastrofie. Nazwa odnosi się do świętego Karola Boromeusza, katolickiego reformatora, którego kult był ważny w tym regionie. Wnętrze zawiera dzieła sztuki religijnej z XVIII wieku, które odzwierciedlają wartości duchowe lokalnej wspólnoty. Wieża ze schodami prowadzi do punktu widokowego, z którego można obserwować otaczające miasto.

Kościół znajduje się na Corso Vittorio Emanuele i jest łatwo dostępny pieszo przez centrum Noto.

  • Fasada kościoła

  • Szczyt fasady

  • Prezbiterium

  • Ołtarz główny

  • Kopuła

  • Gryf podtrzymujący ambonę

  • Nawa

  • Gryf

San Domenico to kościół barokowy  z fasadą charakteryzującą się kolumnami doryckimi u podstawy i jońskimi powyżej tworząc warstwy architektoniczne.  Budowa rozpoczęła się w 1703 i trwała do 1727 roku pod kierownictwem architekta Rosario Gagliardiego po trzęsieniu ziemi z 1693 roku które zniszczyło region. Nazwa upamiętnia św. Dominika, patrona zakonu dominikanów który kształtował myśl religijną.

Wnętrze z polichromowanymi marmurami i dziełami sztuki religijnej odzwierciedla głęboką wiarę, która definiowała życie duchowe tej wspólnoty. Główny ołtarz zawiera Madonnę Różańca w pozłacanym drewnianym tabernakulum wykonanym przez lokalnych rzemieślników z godną uwagi umiejętnością. To dzieło ołtarza pokazuje poziom rzemiosła, który kwitł w Noto podczas okresu baroku.

Kościół znajduje się na Via Matteo Raeli naprzeciw Piazza XVI Maggio. Poprzedza go niewielki dziedziniec z fontanną Herkulesa powstałą w 1756 roku, wykonaną przez katalońskiego artystę Orlando. Znajduje się na placu, często nazywanym Piazzale Ercole, czyli Placem Herkulesa. Fontanna przedstawia Herkulesa po zabiciu Lwa nemejskiego, którego skóry nie mogło przebić żadne ostrze. Można go było tylko udusić.

  • Fasada kościoła

  • Nawa z wejściem do krypty

  • Ołtarz główny

  • Pozłacane tabernakulum

  • Bęben kopuły

  • Fontanna Herkulesa

Chiesa di Montevergine jest niewielką, ale charakterystyczną świątynią położoną trochę na uboczu przy Via Camillo Benso Conte di Cavour. Można zajrzeć do ciekawego wnętrza. W odróżnieniu od innych kościołów w Noto wyróżnia ją wklęsła półokrągła fasada. Dwie wieże dzwonnicze widziane od strony Via Corrado Nicolaci tworzą spektakularny widok.

  • Wieże świątyni

  • Nawa główna

  • Ołtarz główny

Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu znajduje się przy zabytkowej ulicy Corso Vittorio Emanuele. Został zbudowany w XVIII wieku, a jego projektantem był architekt Rosario Gagliardi. Kościół ten jest jednym z najlepszych przykładów baroku sycylijskiego, który charakteryzuje się bogatą ornamentyką i dekoracją. Kościół San Francesco został zbudowany na miejscu dawnego klasztoru franciszkanów. W latach 30. XVIII wieku zdecydowano o jego rozbudowie i przebudowie. Prace prowadzone były przez kilku architektów, w tym przez Vincenzo Sinatrę.

Świątynia została wzniesiona w stylu barokowym, a jej fasada jest ozdobiona rzeźbami Antonina Vizziniego. Wewnątrz kościoła znajdują się liczne dzieła sztuki, w tym obraz „Ekstaza św. Franciszka” autorstwa Mariano Nicolaci. W kościele można również podziwiać freski przedstawiające „Rzeź Niewiniątek” oraz „Objawienie Matki Boskiej”. Warto również zwrócić uwagę na monumentalne schody prowadzące do kościoła oraz na jego wnętrze, które wyróżnia się jednonawową konstrukcją oraz bogatą dekoracją wykonaną z wapienia.

Kościół był wielokrotnie remontowany i odnawiany, a w 1996 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie kościół pełni funkcję muzeum i jest otwarty dla zwiedzających.

  • Kościół św. Franciszka

  • Fasada kościoła

Santa Chiara to kościół barokowy z owalną nawą podpieraną przez dwanaście kolumn kamiennych ozdobionych statuami Apostołów. Wnętrze zawiera dzieła sztuki religijnej z różnych okresów, tworząc warstwowe doświadczenie wizualne, gdy odwiedzający poruszają się po kościele.

  • Fasada kościoła

Porta Reale to piękna brama zbudowana w stylu barokowym. Brama była jednym z głównych wejść do miasta. Bramę w 1838 r. zbudował na własny koszt markiz Cannicarao i upamiętnia ona przybycie do Noto króla Ferdynanda II z Bourbonu.

Kościół oraz klasztor pod wezwaniem św. Zbawiciela. Zespół powstał w drugiej połowie XIX w. Kościół w obecnym kształcie zajmuje część przestrzeni zajmowanej niegdyś przez prymitywny krużganek klasztoru benedyktynów. Wnętrze kościoła na planie owalu z dwiema półkolistymi kaplicami i sztukateriami autorstwa Giovanniego Gianformy.

Palazzo Nicolaci to piękny budynek zbudowany w stylu barokowym. Budynek zbudowano w XVIII wieku i jest jednym z najpiękniejszych pałaców w Noto. Wewnątrz pałacu znajdują się piękne freski oraz rzeźby. Obecnie pałac jest siedzibą Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowej.

Aby do niego dotrzeć, należy z głównego placu skręcić w ulicę Via Corrado Nicolaci. Po kilkudziesięciu metrach po lewej stronie znajduje się wejście otoczone dwoma kolumnami oraz sześć bardzo charakterystycznych balkonów. Zostały one wsparte na wyrzeźbionych w kamieniu groteskowych figurach takich jak syreny, anioły, lwy, sfinksy. Sam pałac został zbudowany w stylu barokowym (jak chyba wszystko w Noto) i posiada aż 90 pokoi. Kilkanaście lat temu miasto Noto kupiło główne skrzydło pałacu i podjęło się jego renowacji.

  • Pałac Nicolaci

  • Balkony pałacu

Teatr miejski.

  • Fasada teatru

Pozostałe zdjęcia miasta.

  • Monumento-ai-Caduti-nella-Grande-Guerra-