Około 990 roku obszar obecnej Świdnicy został włączony do państwa Polan przez księcia Mieszka I, a od 1164 roku należał do księstwa wrocławskiego. W XI lub w XII wieku istniała tutaj drewniana osada targowa z kościołem, która w XII wieku przekształciła się w kasztelanię piastowską.

Nie jest znana dokładna data uzyskania przez Świdnicę praw miejskich, pierwsza wzmianka historyczna z 1267 roku mówi o osadzie typu miejskiego, a z 1274 o wójcie świdnickim. Inicjatorem lokacji była księżna Anna – żona Henryka Pobożnego, albo jej syn Henryk III. Za rządów książąt wrocławskich w latach 1242–90 Świdnica otrzymała szereg przywilejów przyśpieszających rozwój miasta. W latach 1291–1392 Świdnica pełniła funkcję stolicy niezależnego księstwa świdnicko-jaworskiego, którym rządzili książęta piastowscy i które uczynili jednym z najpotężniejszych na Śląsku. Dzięki tym sprzyjającym okolicznościom Świdnica rozwijała się dosyć szybko, dynamicznie rozwijały się rzemiosło oraz handel. W 1285 roku rozpoczęto budowę murów miejskich z bramami, a w 1284 roku powstała pierwsza szkoła. W 1290 roku miasto uzyskało prawo bicia własnej monety, tzw. florenów. W 1300 roku wprowadzono tzw. prawo łaski, z okresu którego pochodzi wiele kapliczek i krzyży pokutnych. W pierwszych latach XIV Świdnica była pod względem wielkości trzecim miastem na Śląsku (po Wrocławiu i Legnicy). W tym czasie dotarła do miasta inkwizycja dominikańska, w 1315 roku po raz pierwszy dokonano egzekucji, na stosie spalono 50 osób, w tym kobiety i dzieci. W latach 1329–36 rozbudowano miejski ratusz, położono kamień węgielny pod nowy kościół 1330 oraz wydano nakaz, aby wszyscy świdniccy mieszczanie mieli jakiś wyuczony zawód. W 1344 roku rozpoczęto brukowanie miejskich ulic. Rozwoju miasta nie powstrzymały: wielki pożar w 1313, po którym zaprowadzono księgi miejskie; nieudane wielotygodniowe oblężenie miasta przez Jana Luksemburskiego w 1345 roku, ani pożar 31 lipca 1361 roku, w wyniku którego spłonęła cała zabudowa, a po którym miasto lokowano ponownie na prawie magdeburskim (1363) nadanym przez Bolka II. Pod koniec panowania Bolka II w 1368 roku Świdnica była stolicą księstwa rozciągającego się od Czech po Wielkopolskę, Górny Śląsk i wschodnie przedmieścia Berlina. W końcu XIV wieku miasto  było drugim po Wrocławiu miastem Śląska. W obrębie murów miejskich było prawie 500 budynków (w tym zamek, dom kupiecki oraz kramy), a drugie tyle na przedmieściach. Mury obronne miasta posiadały siedem bram: Dolną, Strzegomską, Witoszowską, Kraszowicką, Poszewniczą, Kapturową oraz przebitą w 1360 roku Bramę Mikołajską. W latach 1323–1485 do bram dobudowano kaplice. 

Miasto słynęło z produkcji piwa, istniały specjalne „Piwnice Świdnickie”, gdzie podawano piwo warzone w Świdnicy. W 1392 roku po śmierci Agnieszki – wdowy po Bolku II – na mocy układu z 1353 roku Świdnica przeszła w ręce królów czeskich. W 1429 roku mieszczanie obronili się przed najazdem husytów, razem z Wrocławiem Świdnica tworzyła koalicję antyhusycką. W 1452 roku ustanowiono nowy herb, który był używany do 1966 roku. W czasach rządów Macieja Korwina jako króla czeskiego rozpoczęto budowę dodatkowego pierścienia umocnień, którą zakończono w początku XVI wieku.

Początki panowania Habsburgów (od 1526 roku) zapisały się wielkim pożarem w 1528 roku, podczas którego spłonęła zachodnia część miasta wraz z ratuszem miejskim i zamkiem królewskim. Zarazy i inne masowe choroby zdziesiątkowały mieszkańców w 1413, 1497 i 1585 roku. Przed wojną trzydziestoletnią Świdnica była szybko rozbudowującym się miastem z dobrze rozwiniętym handlem i rzemiosłem. Istniały: 14 kościołów, szpital, ratusz, apteki, zakłady rzemieślnicze w liczbie 168, fontanny, mennica, ogrody, łaźnie, szkoły, a wszystko to skryte za podwójnym rzędem murów obronnych. W trakcie trwania wojny trzydziestoletnie miasto było wielokrotnie oblegane, czego skutkami były znacznie niszczące miasto pożary oraz wybuch epidemii, który doprowadził do spadku liczby ludności o 40% oraz upadku rzemiosła i handlu. Odbudowę miasta przerwał jeden z największych w historii miasta pożarów w 1716 roku. 

W wyniku pierwszej wojny śląskiej, Monarchia Habsburgów utraciła Śląsk wraz ze Świdnicą na rzecz Królestwa Prus. W 1741 roku dokonano modernizacji i rozbudowy fortyfikacji. Podczas wojny siedmioletniej Świdnica była oblegana przez wojska austriackie, a następnie pruskie, co doprowadziło do znacznych zniszczeń. W 1807 roku miasto zajęły wojska napoleońskie, w tym samym roku w mieście wprowadzono olejne oświetlenie ulic (w 1863 zamienione na gazowe). Po wojnie prusko-austriackiej w 1866 roku Świdnicę ogłoszono miastem otwartym, a rok później rozpoczęto likwidację fortyfikacji.  Po zwycięstwie nad Francją i zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku wzrosło tempo uprzemysłowienia, w mieście powstały wytwórnie tkanin lnianych i bawełnianych, zamszu oraz fabryka liczników elektrycznych. Konsekwencją tego procesu był dynamiczny rozwój przestrzenny i architektoniczny miasta. W listopadzie 1932 roku naziści w wyborach parlamentarnych zdobyli 35% głosów, a w wyborach samorządowych w 1933 roku 41,75%.

Podczas II wojny światowej hitlerowcy zorganizowali w Świdnicy podobóz obozu koncentracyjnego Gross-Rosen oraz trzy obozy jenieckie. Wojska sowieckie wkroczyły do Świdnicy 8 maja 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej miasto znalazło się na terytorium Polski. Nastąpił napływ ludności z Polski centralnej i wschodniej oraz wysiedleńców z Kresów Wschodnich, ludność niemiecka została wysiedlona. 

Świdnica z racji swego historycznego znaczenia posiada wiele cennych zabytków architektury sakralnej, mieszczańskiej, jak i przemysłowej. Uniknięcie zniszczeń w czasie II wojny światowej pozwoliło zachować drugi co do wielkości (po Wrocławiu) zespół zabytkowej architektury na Dolnym Śląsku. 

Świdnica położona jest w południowej części województwa dolnośląskiego, około 550 km na południowy-zachód od Wrocławia.

Ewangelicko-Augsburski Kościół Pokoju pw. św. Trójcy w Świdnicy został wzniesiony w latach 1652-57. W wyniku tzw. pokoju westfalskiego świdniccy ewangelicy otrzymali zezwolenie od cesarza Ferdynanda IV na wybudowanie świątyni z nietrwałych materiałów, bez dzwonnicy, poza obrębem murów miejskich.

Kościół wzniesiono wg. projektu Albrechta Saebischa na planie krzyża greckiego z drewna, gliny i słomy. Główny korpus kościoła jest jednonawowy o długości 44 metry i 20 metrów szerokości. Barokowe wnętrze świątyni przykryte jest płaskim stropem o bogatej polichromii. Na szczególną uwagę zasługują barokowe elementy zdobnicze ołtarza głównego, ambony, organów dużych i małych oraz lóż okalających świątynię od wewnątrz. W nawie głównej wzniesiono dwie kondygnacje empor dzięki czemu kościół był w stanie pomieścić 7500 wiernych. Do nawy głównej od strony południowej przylega hala chrztów. Bogato wyposażone wnętrze świątyni jest jedynym swego rodzaju odstępstwem od typowego, surowego kanonu protestanckiego. Wokół świątyni znajduje się cmentarz.

W 1992 roku rozpoczęto całkowity remont kościoła w celu przywrócenia dawnego blasku wystrojowi wnętrza oraz wzmocnienia całej konstrukcji. W 2001 roku Kościół Pokoju w Świdnicy został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

Świątynia znajduje się w centrum miasta przy ul. Kościelnej.

Zdjęcia wykonano we wrześniu 2007 roku.

Nowe zdjęcia wykonano w lipcu 2027 roku.

  • Brama wejściowa

  • Dom stróża

  • Dom stróża i brama

  • Ołtarz

  • Loża kolatorska

  • Strop

  • Strop

  • Dzwonnica

  • Plebania

Pierwotny budynek ratusza, wybudowany w stylu gotyckim, był budowlą dwupiętrową, powstałą w wyniku dokonanej w latach 1329–36 przebudowy domu kupieckiego z 1291 roku. Wieża nowego ratusza spłonęła w pożarze miasta w 1393 roku. Odbudowaną i odrestaurowaną wieżę, jak i cały ratusz, strawił kolejny wielki pożar 9 maja 1528 roku. Kolejna odbudowa miała miejsce w latach 1548–55. Budynek w niezmienionym kształcie przetrwał do 1716 roku, kiedy to z kolejnego pożaru ocalały tylko północno-zachodni narożnik ratusza i kapliczka ratuszowa.

Kolejna już odbudowa gmachu ratusza, dzięki której budynek zawdzięcza swój dzisiejszy wygląd, została przeprowadzona w latach 1717–20. Wieża ratuszowa przetrwała jedynie do 1757 roku kiedy to zburzyły ją wojska austriackie. Mimo to Świdniczanie w 1765 po raz kolejny odbudowali symbol miasta. Wieża ratuszowa nie jest wierną rekonstrukcją starej, która była smuklejsza i wyższa. Współczesna konstrukcja jest żelbetonowa z ociepleniem elewacji. Detale, jak na przykład okna, zostały odbudowane w formie nowoczesnej. Także rzut nowej wieży nie jest zgodny z oryginałem. W niszach narożników budynku znajdują się dwie kamienne rzeźby, są to figura św. Jana Nepomucena pochodząca z 1718 roku i figura św. Floriana z 1720 roku, ich autorem był świdnicki mistrz Jerzy Leonard Weber. W szczytowej części elewacji zewnętrznej znajduje się barokowy portal balkonowy oraz kamienne posągi książąt świdnicko-jaworskich przeniesione na to miejsce z dawnej wieży ratuszowej. Patrząc od lewej są to: Bolko I, Bernard, Bolko II oraz Karol IV. Na uwagę zasługuje także główny portal z balkonem oraz kartuszem z herbem miasta pochodzący z 1720 roku. Od północy w przyziemiu znajduje się barokowy portal ozdabiający wejście do piwnicy ratuszowej, gdzie dawniej znajdowała się tzw. piwnica świdnicka, gdzie pijano warzone w miejscowych browarach piwo. Od zachodu w miejscu dawnego przejazdu jest wejście do restauracji, a od północnego zachodu barokowy portal z 1720 roku ozdobiony kolumnami korynckimi, które wspierają balkon, który jest ozdobiony herbem miasta.

We wnętrzach ratusza przetrwała gotycka, ozdobiona barokowym wykuszem Izba Rajców Miejskich z XVI wieku oraz odkryta w 1975 roku drewniana wczesnorenesansowa polichromia datowana na rok 1537. 5 stycznia 1967 roku wieża świdnickiego ratusza runęła w wyniku nieudolnie przeprowadzanego remontu samej wieży oraz rozbiórki sąsiednich budynków. Na początku czerwca 2010 roku rozpoczęto odbudowę – 5 marca 2012 zamontowano hełm wieńczący wieżę. Równolegle przeprowadzono renowację samego ratusza, w którym obecnie mieści się Muzeum Dawnego Kupiectwa.

Zdjęcia wykonano w lipcu 2027 roku.

  • Wieża ratusza

Ratusz otacza czworokątny Rynek, który jest jednym z najlepiej zachowanych zespołów urbanistycznych w Polsce. Świdnicka starówka jest drugą po Wrocławiu pod względem liczby obiektów zabytkowych. świdnickie kamienice są dokumentacją zamożności i bogactwa miasta, dowodem jego tradycji i historii. Do zabytkowych kamienic należą głównie kamieniczki w Rynku i przy okolicznych ulicach. Na wszystkich rogach rynku znajdują się cztery fontanny.

Zdjęcia wykonano w lipcu 2027 roku.

  • Kamienica pod bykami

  • Kamienica pod bykami

Gotycka katedra św. Stanisława Biskupa i Męczennika i św. Wacława Męczennika jest jednym z największych kościołów Dolnego Śląska. Pierwszy kościół powstał w XIV wieku, na polecenie księcia Bolka II Świdnickiego, po pożarze wcześniejszego drewnianego kościoła stojącego na tym miejscu. Początek wznoszenia budowli określa się na 1330 rok. W latach ok. 1400–10 dokonano rozbudowy kościoła, a w 1546 roku ukończono odbudowę po pożarze w 1532 roku. W latach 1561–1629 kościół był użytkowany przez ewangelików, a w 1662 roku patronat nad świątynią objęli jezuici, którzy na przełomie XVII i XVIII wieku dokonali barokizacji wnętrza. Po sekularyzacji zakonu jezuitów kościół został w latach 1757–1772, za zgodą władz pruskich, zamieniony na magazyn zbożowy. Kościół po restauracji w latach 1893–95 utracił wiele oryginalnych elementów architektonicznych.

Kościół jest późnogotycką, orientowaną, trzynawową bazyliką. Nad fasadą zachodnią dominuje wieża  o wysokości 101,21 m, która jest obecnie najwyższą na terenie całego Śląska i szóstą co do wielkości w Polsce. Ma ona 5 kondygnacji. Na ostatniej, która przechodzi w ośmiobok, umocowano po rogach kolumienki, na których stoją figury św. Stanisława i Wacława, Maryi, św. Jadwigi Śląskiej, św. Piotra i Pawła, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. W fasadzie zachodniej znajdują się cztery portale z rzeźbami wykonanymi z piaskowca, są to między innymi rzeźby: MB z Dzieciątkiem, Dwunastu Apostołów śpiących w Ogrojcu, a także św. Stanisława i św. Wacława. Po obu zewnętrznych stronach portali widoczne są symbole czterech ewangelistów. Na uwagę zasługuje późnogotycka rzeźba św. Anny Samotrzeciej, która umieszczona jest pomiędzy portalami północnym a środkowym fasady zachodniej.

Nawa główna ma 71 m dług., 10 m szer. i 25 m wys. Łączna szerokość trzech naw wynosi 27 m. Do naw bocznych dobudowano w różnym okresie 6 kaplic. Pod prezbiterium znajduje się dwunastoboczna kaplica przypominająca kryptę. Powoduje ona wyraźne wyniesienie prezbiterium i głównego ołtarza nad poziom kościoła. Na ścianach nawy głównej znajdują się pochodzące z XVII wieku malowane na płótnie, olejne obrazy. W lewej części nawy głównej usytuowana jest zabytkowa ambona wyrzeźbiona w 1698 roku przez J. Riedla. W posadce przed wejściem do zakrystii umieszczono płytę nagrobną proboszcza świdnickiego Hugona Simona, zmarłego w 1897 roku. Napis Voluit Quiescit (Chciał spoczął) mówi, że chciał być w tym miejscu pochowany. Znał język polski i był kapelanem pułku poznańskiego, w którym służyli Polacy. Wielkie organy zdobi „Orkiestra Niebiańska”, rzeźbiona przez Jerzego Leonarda Webera (1704-1710); jego dziełami są też ołtarz w kaplicy Matki Bożej Świdnickiej, gdzie znajduje się słynący łaskami wizerunek Maryi z XV wieku, a także posągi patronów miasta na konsolach filarów międzynawowych. Wśród ocalałych elementów średniowiecznego wyposażenia najcenniejszy jest gotycki poliptyk z 1492 roku ze sceną Zaśnięcia Matki Bożej w kaplicy zwanej Chórem Mieszczan (kopia Ołtarza Mariackiego); ołtarz ten został prawdopodobnie wykonany przez ucznia Wita Stwosza. Ołtarz główny jest najwybitniejszym dziełem Johanna Riedla, scena główna przedstawiająca Matkę Bożą z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych umiejscowiona jest pod baldachimem wspartym na siedmiu kolumnach. We wnętrzu znajduje się także Pieta z około 1420 roku. Na dziedzińcu kościoła stoi kolumna św. Floriana pochodząca z 1684 roku.

Niestety świątynia była zamknięta. Katedra znajduje się przy placu Jana Pawła II, w południowo-wschodniej części średniowiecznego miasta.

Zdjęcia wykonano w lipcu 2027 roku.

  • Fasada katedry

  • Plac z figurą Floriana

  • Portale

  • Św. Florian

  • Plac przed katedrą

Kościół Świętego Krzyża wraz z przyległościami tworzy zespół poklasztorny Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. Zespół składa się ze wspomnianego kościoła oraz komandorii Krzyżowców. Historia kościoła sięga roku 1267 kiedy to wzniesiono szpital św. Michała wraz z przyległym kościołem. Oba obiekty te zostały przejęte przez Krzyżowców w 1283 roku. Nieco krótszą historię ma komandoria. Powstała w roku 1340. W XIX wieku kościół zaadaptowano na mieszkania, dzięki czemu stracił swą pierwotną funkcję. Funkcje religijne odzyskał w II połowie XIX wieku. W okresie powojennym zabytek doczekał się dwóch renowacji w latach 1965-68 oraz w latach 1983-84. Kościół jest budynkiem jednonawowym, murowanym, z trzykondygnacyjną wieżą. Wewnątrz wyposażenie barokowe i klasycystyczne. Komandoria obecnie mieści bibliotekę parafialną.

Kościół Świętego Krzyża mieści się przy ul. Westerplatte w południowej części Starówki.

Zdjęcia wykonano w lipcu 2027 roku.

Relikty zamku (osobny artykuł)

  • Dawny portal zamkowy