­

 

         Budowę zamku w Ujeździe z fundacji Krzysztofa Ossolińskiego, ukończono prawdopodobnie w roku 1644 o czym świadczy napis umieszczony na ścianie dziedzińca. Warownia wzniesiona z miejscowego kamienia na planie regularnego pięcioboku, reprezentuje typ palazzo in fortezza. Długość założenia wynosi 120 m, a szerokość 95 m. Główną oś wyznacza brama wjazdowa, eliptyczny dziedziniec i środkowy bastion z ustawioną na nim ośmioboczną wieżą. Zewnętrzny obwód fortyfikacji tworzył wał ziemny na planie pięcioboku z narożnymi bastionami, wzmocnionymi kamiennym murem oporowym. Wierzchem nasypu wiodła droga wałowa oraz murowane przedpiersie ze stanowiskami strzeleckimi. Zamek był otoczony dodatkowo fosą, częściowo wykutą w skale. Wjazd do zamku prowadził przez wieżę bramną, usytuowaną w południowo-wschodniej kurtynie. Po obu stronach bramy osadzono dwie wielkie płaskorzeźby: krzyż i topór, będące herbem Ossolińskich, od których zamek wziął swoją nazwę. Fortalicja zbudowana na planie pięciokąta, posiadała wewnątrz eliptyczny dziedziniec, otoczony trzema kondygnacjami galerii. Zamek posiadał cztery wieże, tyle ile pór roku; sal balowych dwanaście, tyle co miesięcy; komnat 54 tyle co tygodni i 366 okien, tyle co dni w roku.

         Po śmierci Krzysztofa Ossolińskiego rezydencję przejął jego syn Krzysztof Baldwin, a po nim zamek stał się własnością Denhoffów i Kalinowskich. W 1655 roku Krzyżtopór został zajęty przez Szwedów, którzy zniszczyli warownię tak że przez dłuższy czas była ona opuszczona. Dopiero w 1720 roku w części najmniej zrujnowanej zamieszkali Morsztynowie, a po nich Pacowie. Michał Jan Pac udostępnił prawe skrzydło konfederatom barskim. W wyniku walk uległy zniszczeniu dalsze partie rezydencji. Ostatnim mieszkańcem zamku był w latach 1782-87 Stanisław Sołtyk. Późniejsi właściciele Krzyżtoporu nie rezydowali już w zamku, a remont zrujnowanej budowli przekraczał ich możliwości finansowe. Po II wojnie światowej przeprowadzono prace badawczo-konserwatorskie, które zabezpieczyły warownię w charakterze trwałej ruiny.

         Ujazd jest położony 30 km na południe od Ostrowca Świętokrzyskiego, przy drodze nr 758 z Klimontowa do Iwanisk. Ruiny są położone w centrum miejscowości.

         Zdjęcia wykonał mój kolega Zdzisław Sośniak w sierpniu 2006 roku.

  • Wieża bramna

  • Mur północny

  • Narożnik bastionu

  • Baszta północno-zachodnia

  • Skrzydło wschodnie

  • Wieża zachodnia

  • Dziedziniec

  • Ruiny domu

  • Dziedziniec

  • Kamienny mur

  • Piwnice

  • Piwnice

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12

Nowe zdjęcia wykonał w maju 2019 mój kolega Wojciech Pozorski.

  • Widok ogólny

  • Elewacja południowo-wschodnia

  • Wieża bramna

  • Wieża południowa i bastion

  • Elewacja pałacu

  • Wieża bramna - widok od dziedzińca

  • Makieta

  • Makieta

  • Makieta

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
  39. 39
  40. 40
  41. 41
  42. 42
  43. 43
  44. 44
  45. 45
  46. 46
  47. 47
  48. 48
  49. 49
  50. 50
  51. 51
  52. 52
  53. 53
  54. 54
  55. 55
  56. 56
  57. 57
  58. 58
  59. 59
  60. 60