Warszawa – Klasycystyczny pałac Działyńskich « Zamki Rotmanka

Klasycystyczny pałac Działyńskich w Warszawie stoi na miejscu XVII-wiecznego dworu Leszczyńskich. W 1714 roku właścicielami tej posesji stali się Potoccy. Dokładna data jego budowy nie jest znana, pewne jest jedynie, że powstał przed rokiem 1762.

Piętrową rezydencję zbudowano na planie prostokąta i nakryto czterospadowym dachem z facjatami. Kolejnym właścicielem posesji z pałacem był Wincenty Gaweł hr. Potocki, który po 1784 roku dokonał daleko idącej przebudowy i rozbudowy rezydencji. Wówczas to piętrowa budowla posadowiona na planie wydłużonego prostokąta otrzymała dziewiętnastoosiową elewację. Nad dachem wyniesiono ośmioboczną wieżyczkę z portfenetrami półokrągło zamkniętymi i wychodzącymi na balkon. Całość zwieńczona była attyką balustradową z pośrodku sterczącym masztem. Ten ozdobny belwederek ukończony w 1778 roku pełnił funkcję tarasu widokowego i obserwatorium astronomicznego. Od strony północnej czyli głównej części ogrodu pałac posiadał ryzalit ujęty w pilastry, zawierający na piętrze balkonik wsparty na kamiennych konsolach oraz zwieńczony trójkątnym szczytem. Całe elewacje zostały podzielona licznymi oknami, między którymi ozdobiono je pilastrami, medalionami, girlandami.

W 1789 roku właścicielem pałacu został bankier Piotr Blank, zaś w latach 1790-1820 rodzina Działyńskich. Ignacy Działyński stworzył tu bibliotekę i zgromadził zbiory dzieł sztuki. Przed wybuchem insurekcji kościuszkowskiej w pałacu spotykali się jej organizatorzy. W XIX wieku mieściła się tu loża masońska. Jeszcze dwukrotnie zmienili się właściciele, po czym, od 1823 roku pałac należał do gminy ewangelicko-reformowanej. Wtedy też, w 1828 roku utworzono w nim Szkołę Wojewódzką Praktyczno-Pedagogiczną, którą następnie przekształcono w Drugie Gimnazjum. W 1869 roku utworzono tu żeńską pensję Konradi.

Pałac został zniszczony podczas powstania warszawskiego w 1944 roku. Prowadzone od 1947 roku prace zabezpieczające i konserwatorskie doprowadziły do jego rekonstrukcji w latach 1950. Roboty konserwatorskie polegały na przywróceniu charakterystycznego układu pomieszczeń parteru i piętra oraz na wiernym odtworzeniu  fasad  budynku, a szczególnie jego ozdobnej, ogrodowej części od strony ul. Mylnej-Nowolipek, znanej z obrazu Canaletta. Utworzono tam wtedy Młodzieżowy Dom Kultury. Dziś mieści się tu Wyższa Szkoła Ekonomiczna.

Pałac Działyńskich w Warszawie znajduje się przy al. „Solidarności” 74 A, za kościołem ewangelicko-reformowanym.

Zdjęcia wykonano w marcu 2017 roku.

  • Fasada

  • Ryzalit z balkonem

  • Tympanon

  • Medalion w fasadzie

  • Medalion w fasadzie

  • Narożnik północno-wschodni

  • Narożnik południowo-wschodni