Znany z dokumentów pisanych w 1234 roku jako Grodcov, kiedy to książę wrocławski Henryk Brodaty założył dwie wsie na prawie niemieckim (Stary i Nowy Grodków). Już wcześniej jednak na terenie dzisiejszego Grodkowa istniała osada. Dowód na to przyniosły prace archeologiczne z 1862 roku, poczynione przy okazji budowy torów kolejowych. Odkryto wówczas ślady palenisk, studni wyłożonych drewnem, drobne przedmioty żelazne i żużel dymarkowy. Prawa miejskie Grodków uzyskał 22 września 1268 roku. W 1276 roku nastąpiła ponowna lokacja miasta na prawie średzkim.
W roku 1289 Rusini sprowadzeni jako sojusznicy przez Władysława Łokietka i Bolesława Płockiego w wojnie o tron krakowski, spustoszyli ziemie Henryka Probusa, w tym Grodków. Później Grodków stał się częścią biskupiego księstwa nyskiego i dzielił jego losy. W 1763 roku Grodków stał się siedzibą pruskiego garnizonu. W drugiej połowie XIX wieku miasto przeżywało okres intensywnego rozwoju. Wokół dawnych murów miejskich wytyczono promenadę, przy której wzniesionych został szereg budynków publicznych (szkoła rolnicza, poczta, urząd katastralny) oraz prywatne wille. Miasto wzbogaciło się także o gmachy urzędu landrata (Landratsamt) i szpitala powiatowego. W latach 1912–13 zbudowano nowe koszary. W roku 1936 otwarty został basen miejski.
Podczas II wojny światowej Niemcy zostali wyparci z miasta 6 lutego 1945 roku przez oddziały soweckie 1 Frontu Ukraińskiego. W wyniku przejścia frontu miasto zostało zniszczone w ponad 60%. W 1946 roku miejscowość została włączona do województwa śląskiego, pod nazwą Grodków. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Zniszczona wojną zabudowa miasta została rozebrana, zaś na jej miejscu powstały rozlegle place bądź budynki z tzw. wielkiej płyty.
6 kwietnia 1945 roku Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utwrzyło Centralne Obozy Pracy. Obóz powstały w Grodkowie miał status obozu przejściowego, następnie został przekształcony w obóz pracy. Przetrzymywano w nich Ślązaków i Niemców oraz byłych członków SS. Do obozu prawdopodobnie trafiali także powracający do Polski żołnierze armii Andersa, którzy wstąpili do niej po dezercji z Wehrmachtu, do którego wcielono ich wcześniej w ramach volklisty oraz żołnierze podziemia niepodległościowego. W latach 1946–50 miasto należało do woj. śląskiego, potem do woj. opolskiego.
Grodków jest położony 19 km na południe od Brzegu, przy drodze nr 401 do Nysy.
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
Wczesnogotycki kościół farny pod wezwaniem św. Michała Archanioła, wcześniej pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny pochodzi z końca XIII wieku. Świątynia była wzmiankowana już w 1282 roku; w 1449 roku została spalona podczas pożaru miasta, a następnie odbudowana. W wieku XV i XVI kościół był rozbudowany, lecz wojna trzydziestoletnia nie oszczędziła go – został ponownie spalony; następnie przed rokiem 1671 był odnowiony staraniem biskupa Sebastiana Rostocka. W roku 1893 nastąpiła częściowa regotyzacja świątyni.
Kościół posiada wczesnogotyckie prezbiterium o układzie wendyjskim pochodzące z XIII wieku, pozostała część świątyni ma układ polski. Przy prezbiterium znajduje się zakrystia z przełomu XV-XVI wieku.We wnętrzu znajduje się późno barokowy ołtarz główny ufundowany w 1729 roku przez księdza Henryka Schmidta, a wykonany przez rzeźbiarza Michała Kosslera z Niemodlina i malarza Melchiora Franciszka Ansi. Ponadto w kościele znajduje się barokowa chrzcielnica marmurowa, barokowy prospekt organowy i dzwon, który był przelany w 1833 roku i umieszczony nad prezbiterium; obecne pozostałe wyposażenie jest manierystyczno-barokowe. Kościół znajduje się w centrum miasta.
Zdjęcia wykonano w lipcu 2026 roku.
Pierwotnie gotycki ratusz wzniesiony został zapewne w XIV lub XV wieku. Spalony w 1549 roku a odbudowany w latach 1551–57 staraniem biskupa Baltazara Promnitza; ponownie zniszczony przez największy pożar miasta w roku 1833. Obecny ratusz, z zachowaniem pierwotnej, renesansowej wieży (w roku 1668 nakryto ją hełmem), zbudowany został w 1840 roku według projektu architekta Philippiego z Opola. Późnoklasycystyczny z gotycko-renesansową wieżą ratusz usytuowany jest pośrodku rynku.
Ratusz jest budowlą wzniesioną na planie prostokąta, na bokach fasady są dwa wydatne ryzality, a na ścianie przeciwległej jest trzeci, znacznie mniejszy. Wieża o wysokości 36 metrów, w dolnej części czworoboczna z kamiennymi szczycikami, wyżej przechodząca w ośmiobok zwieńczony tralkową galeryjką, ponad którą wznosi się barokowy hełm z prześwitem. W przyziemiu zachował się gotycki portal współczesny budowie pierwszego ratusza. W sieni znajduje się tablica z inskrypcją i herbem bp. Promnitza. Po roku 1945 budowla była kilkakrotnie odnawiana.
Obecnie ratusz jest siedzibą Urzędy Stanu Cywilnego i kilku innych instytucji publicznych.
Zdjęcia wykonano w lipcu 2026 roku.
Rynek w Grodkowie ma kształt prostokąta o wymiarach około 100 metrów na 110 metrów. Otoczony jest przez zabudowę zarówno z XIX wieku, jak i współczesną.
Największą uwagę zwraca natomiast kamienica „Gospoda Pod Trzema Koronami „ pod numerem 2. Dom wybudowany na przełomie XVI/XVII wieku, przebudowywany w XVIII/XIX, XX wieku. Nad wejściem znajduje się fronton z datą 1776 i trzema herbami: biskupa wrocławskiego z głową św. Jana Chrzciciela, bpa Andreasa Jeriny oraz burmistrza Valentina Hiltbrandta.
Zdjęcia wykonano w lipcu 2026 roku.
Wokół Grodkowa fragmentarycznie zachowały się obronne mury miejskie z bramami zbudowane w XIV–XVI wieku. Budowę murów miejskich rozpoczęto w 1296 roku za czasów księcia świdnickiego Bolka I. Mury były wielokrotnie niszczone i odbudowywane, m.in. w wyniku wojny trzydziestoletniej.
Brama Ziębicka została wzniesiona najprawdopodobniej w pierwszej połowie XIV wieku i odnowiona w XIX i XX wieku. Brama została zbudowana z cegły o układzie polskim, otynkowana z nowszym wejściem przy ziemi. Z każdej strony wieży znajdują się po dwa okienka strzelnicze. Korona bramy jest zbudowana z półkolistych płytek połączonych trójkątami, a na postumentach znajdują się sterczyny zwieńczone trójkątnie, ujęte po bokach elementami ćwierćkolistymi. Brama Ziębicka znajduje się w zachodniej części miasta, przy ul. Warszawskiej.
Brama Lewińska, wzniesiona z cegły o układzie polskim, otynkowana z zamkniętym przejazdem, pochodzi najprawdopodobniej z pierwszej połowy XIV wieku. Okienka strzelnicze były umiejscowione na wschodniej i zachodniej ścianie bramy (nad wjazdem). Korona bramy jest złożona z postumentów, w których półkoliście zamknięte płyciny są połączone zdwojonymi trójkątnymi szczycikami, a na postumentach znajdują się trójkątnie zwieńczone sterczynami. Odnawiana w 1866 roku, na początku XX wieku i w 2009 roku. Brama Lewińska znajduje się we wschodniej części miasta, przy ul. Józefa Elsnera.
W północnej części miasta znajduje się baszta więzienna zbudowana w XIV wieku obok już nieistniejącej Bramy Wrocławskiej. Rozbudowana w XVI i odnowiona w XIX wieku. Wzniesiona z cegły o układzie polskim, otynkowana. Przy koronie znajdują się w większości zamurowane okienka strzelnicze. Baszta więzienna znajduje się w północnej części miasta przy ul .Wrocławskiej.
Zdjęcia wykonano w lipcu 2026 roku.
Zrujnowany, neogotycki kościół ewangelicki pochodzi z lat 1845–46. W 1766 roku założono w Grodkowie gminę ewangelicką i wzniesiono kościół, który uległ zniszczeniu. Budowa obecnego rozpoczęła się w 1845 roku. Zaraz po zakończeniu działań wojennych, w 1946 roku odprawiano tu nabożeństwa katolickie; gdy przywrócono do stanu używalności świątynię katolicką, kościół ponownie przejęli ewangelicy, jednak z uwagi na ciągle malejącą ich liczbę, po kilkunastu latach zaprzestano odprawiania nabożeństw; od tego czasu kościół pozostał opuszczony i zamknięty.
Ruiny znajdują się przy ul. Chopina 6.
Zdjęcia wykonano w lipcu 2026 roku.
