Początki obserwatorium w podtoruńskiej miejscowości Piwnice sięgają 1947 roku. Wtedy to, głównie dzięki staraniom prof. Władysława Dziewulskiego i prof. Wilhelminy Iwanowskiej, zainicjowano budowę pierwszego pawilonu obserwacyjnego z obrotową kopułą o średnicy 5 m. W tym samym roku obserwatorium otrzymało spektrograf Drapera – swój pierwszy astronomiczny instrument, który został przekazany przez ośrodek astronomii mieszczący się na Harvardzie.

Na miejsce lokalizacji obserwatorium nie bez powodu wybrano wieś Piwnice – słabo zaludnioną miejscowość usytuowaną na wyniosłości terenu w odległości około 14 km od Torunia i oddzieloną od miasta kilkukilometrowym pasem lasów. Taka lokalizacja stwarzała optymalne warunki do prowadzenia obserwacji astronomicznych oraz dalszego rozwoju Ośrodka. Z biegiem lat obserwatorium pozyskiwało kolejne elementy wyposażenia, takie jak teleskopy Schmidta-Cassegraina o średnicy 90 cm oraz Cassegraina o średnicy 60 cm.

Centrum obserwatorium umieszczono w zabytkowym XIX-wiecznym dworze, a w otaczającym go parku jesienią 1947 roku rozpoczęto budowę pierwszego budynku z rozsuwaną kopułą. Kolejne pawilony kryjące teleskopy optyczne, umieszczone w kopułach z rozsuwanymi dachami, zbudowane w latach 50. i 60-tych XX wieku. Obecnie prowadzone tu badania koncentrują się na radioastronomii. W tym celu skonstruowano tu dwa radioteleskopy: mniejszy o średnicy 15 m oraz większy o średnicy 32 m, który jest największym tego typu urządzeniem w Europie Środkowej. Dziś Obserwatorium jest ważnym ośrodkiem badawczym, biorącym udział w międzynarodowej sieci obserwacji kosmosu. Tutaj również kształci się studentów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK. Jest to także miejsce służące popularyzacji wiedzy o wszechświecie i astronomii.

Obiekt jest udostępniany do zwiedzania po uprzednim zgłoszeniu.

Piwnice są położone 36 km na południe od Świecia, 10 km na północ od Torunia i 4 km na zachód od Łysomic.

Zdjęcia wykonano w czerwcu 2026 roku.