Mątowy Wielkie – Gotycki kościół pw. śś. Piotra i Pawła. « Zamki Rotmanka

Gotycki kościół  pw. śś. Piotra i Pawła w Mątowach Wielkich został wzniesiony w pierwszej połowie XIV wieku, jako konstrukcja ryglowa. Szybko jednak dokonano jego przebudowy. Część ścian ryglowych została obmurowana pełną cegłą, natomiast pozostałe ściany zostały rozebrane i postawione na nowo. Do strony południowej dobudowano kruchtę, a do północnej drugą nawę i zakrystię. Drewnianą podstawę wieży zastąpiono murowaną. W latach 1626-29, podczas najazdu Szwedów na Pomorze, uszkodzona została wieża kościoła. Wraz z jej odbudową wyremontowano również dach. Kolejne renowacje wieży przeprowadzane były w XVIII i XX wieku.  Świątynia jest konstrukcją zbudowaną na planie prostokąta, orientowaną, dwunawową, z dwuspadowym dachem nad nawami i murowano-drewnianą wieżą od zachodu. Do ściany północnej przylega zakrystia, a do południowej kruchta ze schodkowym szczytem. Ściana wschodnia w jednej linii łączy się z zakrystią i zdobiona jest blendami, fryzem oraz schodkowym szczytem dekorowanym sterczynami. Do ściany zachodniej przylega masywna, drewniana wieża o murowanej podstawie. Na drugiej, murowanej kondygnacji wieży widoczne są blendy i fryzy. Trzecia kondygnacja – drewniana, składa się z ośmiobocznej podstawy, na której góruje wysoki hełm zwieńczony krzyżem jerozolimskim. Na ścianie południowej zaznaczone są znaki wielkiej wody. Wewnątrz kościoła, nawę główną, dwukrotnie szerszą od bocznej, oddzielają arkady wsparte na filarach.

Wyposażenie świątyni utrzymane jest w stylu barokowym z elementami gotyckimi. XVIII-wieczny ołtarz główny złożony jest z dwóch obrazów. Obraz centralny przedstawia śś. Piotra i Pawła, a drugi (powyżej) – koronację NMP. Po bokach ołtarza umieszczone są rzeźby świętych. Całość zdobiona jest licznymi złoceniami. W prezbiterium i nawie północnej znajdują się dwa ołtarze boczne pochodzące z tego samego okresu, co ołtarz główny. Ołtarz w prezbiterium złożony jest z dwóch obrazów. Większy z nich przedstawia św. Agnieszkę, a mniejszy błogosławioną Dorotę. Obydwa ołtarze zdobią liczne złocenia. Na ścianie południowej widoczne jest malowidło z Grupą Ukrzyżowania. Barokowe są również ambona, feretron z wizerunkiem błogosławionej Doroty oraz piękne, XVIII-wieczne polichromie przykrywające półkolisty strop. Najstarsze elementy wyposażenia to: gotycka rzeźba bł. Doroty, XV-wieczne: rzeźba siedzącego Chrystusa, drewniana pieta, sacramentarium. W świątyni zachowała się także XIV-wieczna chrzcielnica, w której chrzest przyjęła błogosławiona Dorota.Wewnątrz wieży zawieszony jest dzwon z 1651 roku. Drugi dzwon – alarmowy wisi po stronie wschodniej kościoła. Przed kościołem znajduje się cmentarz, na którym zachowało się kilka starszych nagrobków, a także murowana plebania z ryglowymi szczytami (obecnie Dom Pielgrzyma) z 1905 roku. Kościół jest ośrodkiem kultu błogosławionej Doroty urodzonej w Mątowach Wielkich 25 stycznia 1347 roku.

Mątowy Wielkie są położone 10 km na południe od Tczewa, 5 km na południe od drogi nr 222 do Malborka. Kościół znajduje się w południowej części wsi.

Zdjęcia wykonano w maju 2018 roku. Niestety w czasie mojego pobytu kościół był zamknięty.

  • Wieża

  • Widok od wschodu

  • Widok od południowego-wschodu

  • Boczna kruchta

  • Wejście główne

  • Elewacja północna

  • Groby proboszczów

  • Zakrystia